به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان فارس، گرایش جوانان به رشته ورزشی پرورش اندام و به قولی تب بدنسازی در کشور ما بالاست که علل و عوامل خاص خود را دارد. در این بین مسئله استفاده جوانان از داروهای نیروزای غیرمجاز هم بسیار شایع است تا جایی که به قول اکثر ورزشکاران حرفه‌ای و کارشناسان مصرف نکردن مواد نیروزا در ورزش پرورش اندام به خصوص در رده حرفه‌ای ناممکن است.

اما کارشناسان معتقدند مصرف مواد نیروزا آن هم به صورت مجاز باید فقط برای رده حرفه‌ای مطرح باشد ولی به دلیل تأثیر بسیار سریع داروها و مکمل‌های غیرمجاز که متأسفانه اثر آنها بسیار کوتاه مدت نیز هستند ورزشکاران به استفاده از این مواد گرایش پیدا می‌کنند و البته دچار عوارض بسیاری از جمله افسردگی، پرخاشگری، ناتوانی جنسی، سکته، خونریزی داخلی، تشنج، پوکی استخوان، لرزش دست و پا، کابوس، خودکشی و قتل می‌شوند.

در این میان بیان تکه کلام‌هایی مانند اینکه «می‌خواهی آرنولد بشی» در محیط‌ های ورزشی پرورش اندام و حتی کوچه و خیابان بسیار شنیده می‌شود. عرض اندام کردن برخی جوانان با پوشیدن لباس‌های تنگ که بیشتر اندام آنان را نشان دهد به خصوص در طول یک دهه اخیر با برگزاری مسابقات قویترین مردان بسیار در جامعه گسترش یافت.

متأسفانه گاهی مصرف مواد نیروزا منجر به قتل و قربانی گرفتن ورزشکاران نیز شده است که بررسی علل و عوامل آن خود حدیث مفصلی است با این حال لطفعلی پورکاظمی، رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی ایران انکار نمی کند که استفاده از داروهای غیرمجاز و مواد نیروزا در ورزش‌ پرورش اندام تأثیر بسزایی در وقوع چنین رخدادهای تلخی در سطح جامعه دارد.

یکی از محل‌های فروش داروهای نیروزای غیرمجاز خود باشگاه‌های پرورش اندام است. علت آن هم شاید این باشد که عملکرد باشگاه‌های پرورش اندام به تدریج از تیررس نظارت‌ها خارج شده است تا به آنجا که در این مراکز تحت عناوین مختلف داروها و مکمل‌های غذایی و ورزشی که عمدتاً به صورت غیرمجاز و قاچاق و بدون هیچ گونه نظارت بهداشتی وارد کشور می‌شوند در اختیار مصرف کنندگان قرار می‌گیرد بی آنکه به عوارض آنها توجهی شود.

* نبود پزشک به علت بدهکاری و کمبود بودجه باشگاه‌داران
————————————————————————–

رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی ایران می‌گوید: بله، علت آن هم این است که متأسفانه بسیاری از باشگاه‌های ورزشی کشور توسط افرادی تأسیس و اداره می‌شود که با مشکلات متعددی از جمله بدهکاری و کمبود بودجه مواجه هستند و فرد باشگاه ‌دار به علت این بدهی‌ها نمی‌‌تواند پزشکی برای ورزشکاران باشگاه استخدام کند زیرا هزینه‌های آن بالا است.

در بند ۳ ماده ۵۹ قانون مجازات تصویب نامه هیئت وزیران در سال ۷۰ در زمینه مصرف مواد نیروزا قید شده است که فدراسیون پزشکی ورزشی و اداره تربیت بدنی در زمان ارائه مجوز به باشگاه‌ها به جد به باشگاه‌‌داران توصیه می‌کند که بر تعهد خود برای استخدام و بکارگیری پزشکان و مشاوران ورزشی همت کنند و از فروش مواد نیروزا به طور جد خودداری کنند. با این حال مشاهدات و اطلاعات موجود حاکی از آن است که نارسایی و ابهام این ماده قانونی آن را در حد یک نوشته بی اثر خلاصه کرده است.

در هر حال با استناد به این قوانین در باشگاه‌های ورزشی مصرف موادنیروزا ممنوع است. غالب هورمون‌هایی که توسط مربیان و مدیران برخی از باشگاه‌ها در صورت نبود مشاور و پزشک ورزشی توصیه و فروخته شود غیرقانونی است.

پورکاظمی در این باره می‌گوید: اگر مربیان با هماهنگی و مشورت هیئت پزشکی این مکمل‌ها را توصیه و ترغیب کنند اشکالی ندارد ولی باید ورزشکاران آگاه باشند که مربی نمی‌تواند مکمل را در باشگاه بفروشد و حتماً هر توصیه‌ای برای استفاده از مکمل‌های مجاز باید با هماهنگی پزشک صورت پذیرد.

* راستش اول هیکل بعد سلامتی
—————————————–

یاسر یکی از جوانانی است که ماهانه چند جلسه به باشگاهی که سه جلسه تمرین در آن ۲۵ هزار تومان شهریه دارد می‌آید و ساعاتی را در این باشگاه تمرین می‌کند وی در پاسخ به این پرسش که پرورش اندام را آیا برای سلامتی انتخاب کردی یا حجیم کردن اندام؛ می‌گوید: خداییش اول برای گنده کردن هیکلم و بعد برای سلامتی، آخه وقتی هیکل آدم بزرگ باشه یه ابهت خاصی آدم پیدا می‌کنه. تو خیابون هم مردم به آدم بابت هیکل قشنگ احترام می‌گذارند.

وی که علت دیگر انتخاب رشته پرورش اندام را ساعات مناسب و تعداد زیاد باشگاه‌ها در نقاط مختلف شهر عنوان می‌کند، ادامه می‌دهد: «به هر حال برای یه جوون هیکل قشنگ خیلی مهمه و خب وقتی هیکلتم گنده میکنی ورزش کردی دیگر خب سلامتی هم باهاش میاد ولی در کل بدنسازی تو بورسه و خیلی راحت میتونی هر جا بری و تمرین کنی».

یاسر در پاسخ به این پرسش که تا حالا شده از مواد نیروزا استفاده کنی با جدیت می‌گوید: نه اصلاً درسته برای قشنگی هیکلم اومدم بدنسازی ولی از مواد نیروزا استفاده نکردم آخه عوارض داره، کچلی میاره.

وی که در ادامه سؤالات به تمرین شکم مشغول می‌شود در پاسخ به این پرسش که در باشگاه چه زمانی به پزشک مراجعه می‌کنی با تعجب می‌گوید: کدام پزشک ما که اصلاً پزشک نداریم مگه باید باشگاه پزشک داشته باشه ما وقتی میایم باشگاه با مربی صحبت می‌کنیم، اونم به ما برنامه تمرین می‌دهد.

یاسر در پاسخ به این پرسش که هنگام آسیب دیدگی به چه کسی مراجعه میکنی و چه زمانی نزد مشاور ورزشی می‌روی، پاسخ می‌دهد: آسیب هم اگر ببینیم پیش مربیمون میریم اصلاً مشاور ورزشی نداریم هر چی هست میریم پیش همین مربیه حالا خیلی هم آسیب بد ببینیم میریم دکتر که در بیرون باشگاه است.

* کسب مدال در سریعترین زمان به قیمت جان
——————————————————–

استفاده از مکمل‌ها و تقویت کننده‌ها برای افزایش کاذب قدرت بدنی به شکل روز افزونی بین ورزشکاران شایع شده است و در همه محورهای ورزشی به خصوص پرورش اندام سعی می‌شود که به وسیله این مواد و سایر شیوه‌ها منافع ظاهری ولی زودگذر برای ورزشکار فراهم شود.
پورکاظمی عنوان می‌کند که برخی ورزشکاران برای اینکه بتوانند زودتر به مدال، افتخار و پول برسند عجله دارند و از مواد نیروزا برای قهرمانی استفاده می‌کنند.

مصرف هر یک از انواع خوراکی و تزریقی مواد نیروزا غیرمجاز و حتی مواد نیروزا مجاز بدون مشورت با پزشک باعث بروز عوارضی نظیر تغییر در میل جنسی، ناباروری، سرطان پروستات، بروز اختلالات رفتاری، کوتاهی قد، بروز صفات ثانویه جنسی زودرس، ریزش مو و ده‌ها نوع آسیب دیگر می‌شود.

شهرام فرج‌زاده متخصص پزشک ورزشی معتقد است: مصرف مکمل‌های غذایی بدون نظر پزشک ورزشی یا متخصص تغذیه باعث ایجاد اختلالاتی در سلامت ورزشکاران می‌شود اما گرایش غلطی در اکثر ورزشکاران ما حاکم است که بیش از حد پروتئین مصرف کنند در صورتی که نیاز آنها به پروتئین تا حد خاصی بوده و بقیه پروتئین دریافتی دفع می‌شود.

کارشناسان علمی و ورزشی از تبعات ناخوشایند اقتصادی و نتایج سوءجسمی استفاده از داروهای می گویند و آن را زمینه ساز اعتیاد به مواد مخدر می‌دانند.

با وجود این به علت قیمت بالای مکمل‌های غذایی در مقایسه با قیمت ناچیز داروهای استروئیدی در باشگاه‌هایی که افراد کم درآمد و قشر متوسط جامعه حضور دارند طبیعتاً استفاده از این داروها افزایش می‌یابد در حالی که در مراکزی که مکمل‌های غذایی استفاده می‌شود مصرف داروهای هورمونی و استروئیدی کمتر است.

خیرالله غلامی، رئیس انجمن داروسازی بالینی ایران نیز معتقد است نیاز به مکمل‌های غذایی و مواد تقویت کننده در اصل نیاز کاذبی است که از طریق مربیان بدنسازی و برخی باشگاه‌ها بر جامعه تحمیل شده است، چنانچه ورزش‌های قهرمانی و آن هم در سطح تیم‌های ملی نیاز و تمایل به مصرف این قبیل مواد دارند از مجرای قانونی و پس از مشورت با پزشکان متخصص می‌توانند اقدام به مصرف این مواد یا حتی درخواست واردات موردی این ترکیبات در صورت عدم وجود آن در داخل کشور را کنند.

* مواد نیروزای غیرمجاز سرطان زا هستند و مشکلات جنسی به همراه دارند
————————————————————————————-

ابراهیم صالحی، معاون دارو و غذای دانشگاه علوم پزشکی مازندران با تأکید بر عدم استفاده از داروهای نیروزا توسط ورزشکاران می‌گوید: بیشتر این مکمل‌های ورزشی سرطان زا است اما استفاده از این داروها در دوره‌های تحصیلی راهنمایی، دبیرستان و دانشگاه‌ها وجود دارد و نوجوانان و جوانان در معرض آسیب استفاده از داروهای مکمل و روانگردان قرار دارند که بسیار نگران کننده است.

وی می‌افزاید: ‌نگرانی از عوارض ناشی از تستسترون در داروهای مکمل ورزشی بسیار است و داروهایی که در بدنسازی استفاده می‌شود می‌تواند عوارض جنسی هم داشته باشد.

پورکاظمی، رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی ایران نیز با بیان اینکه استفاده از مکمل‌های ورزشی مجاز و غیرمجاز از زاویه اخلاقی و قانونی به طور کنترل شده صورت نمی‌پذیرد، می‌گوید: ‌استفاده از داروهای دوپینگی که متاسفانه در ورزش کشور به وجود آمده مانند اعتیاد در جامعه ورزشی رسوخ کرده است و باعث ایجاد تبعات برای برخی از رشته‌های ورزشی به خصوص پرورش اندام شده است.

پورکاظمی با اشاره به اینکه بسیاری از داروها و مکمل‌های نیروزای غیرمجاز و حتی مجازی که بدون هماهنگی پزشک مصرف ‌شود می‌تواند باعث خشونت و بیماری‌های مختلف شوند، ادامه می‌دهد: مواد و مکمل‌های نیروزای مجاز که توسط وزارت بهداشت تأیید شده‌اند بدون خطر در داروخانه‌ها به فروش می‌رسند ولی متأسفانه برخی با ورود مکمل خاصی با یک قوطی و تقسیم مواد آن در ۲۰ قوطی دیگر و توزیع به صورت بسته‌های کوچک باعث خطرات متعددی برای ورزشکاران در باشگاه‌های ورزشی می‌شوند.

* شایعترین مواد نیروزای غیر مجاز و لیست مکمل‌های مجاز
—————————————————————–

رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی ایران به شایعترین مواد نیروزای غیر مجاز که در بین ورزشکاران ایرانی رواج یافته است از جمله ناندرولون، تستسترون، متاندیون (متان)، هورمون رشد، انسولین، سوما، LH، HCG، کلنبوترول، فوروسماید (لازیکس)، آمفتامین (در ایران کراک با مخلوطی از آمفتامین و هروئین)، مت آمفتامین (شیشه)، دی اکسی مت آمفتامین (اکس)، کوکائین، مواد مخدر سنتی (حشیش و ترکیبات تریاکی)، دگزامتازون، بتامتازون، پردنیزولون، هیدروکورتیزون، تریامسینولون، الکل، ایندرال (پروپرانول)، آتنولول اشاره می‌کند و می‌افزاید: البته مکمل‌های مجاز در آغاز مورد تأیید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی قرار می‌گیرد.

پورکاظمی ادامه می‌دهد: مکمل‌های مجاز برای استفاده در ورزش‌های حرفه‌ای و قهرمانی که مورد تأیید ستاد مبارزه با دوپینگ (نادو) نیز هست شامل استیمول، مگامس ۴۰۰، کربومس، مسیووی، فایبر کلیر، ماکس گلوتامین، سنتری، وگان گلاتین اکی ناسه، سان کیست، ویتامین C و آنتی ایجینگ هستند.

وی به دیگر مکمل‌های مجاز برای استفاده در ورزش‌های حرفه‌ای و قهرمانی از جمله ال آرژی نین، ماکس کره آلکالین، آلگومد، ویتامین E 400، کافئین، ماکسی بکا و کیوماکس اشاره می‌کند و می‌گوید: ورزشکاران یا مربیان می‌توانند مکمل‌های جدید وارداتی را نیز به آزمایشگاه ستاد ملی با دوپینگ واقع در مجموعه ورزشی انقلاب تهران برای آزمایش ارسال کنند تا وضعیت آنها از نظر مجاز یا غیر مجاز بودن اعلام شود.

* آمپول میزنی سریع بدنت گنده میشه
——————————————-

سالار جوانی که حدود ۱۸ سال سن دارد و در باشگاه نیز برخی او را به عنوان کسی که قبلاً داروی نیروزا مصرف کرده است، می‌شناسند در پاسخ به این پرسش که چرا جوانان به داروهای نیروزای غیرمجاز رو می‌آورند، با ترس از اینکه ما مامور یا بازرس نباشیم، می‌گوید: من که استفاده نمی‌کنم من خودم بیشتر برای سلامتی میام باشگاه ولی خب بعضی‌ها از داروها و آمپول استفاده می‌کنند چون وقتی آمپول میزنی همون موقع که مثلاً میخوای دمبل بازو بزنی خودت حس میکنی که بازوت داره گنده میشه ولی خب اگر بدنسازی را بزاری کنار بدنت شدید افت می‌کند.

وی پس از مدتی که اعتماد کرد در پاسخ به این پرسش که می‌تونی مسئله گنده شدن بازو را تشریح کنی می‌گوید: خب قبلأ تجربه استفاده کردن از آمپول تستسترون داشتم خیلی هم زود بدن رو گنده میکنه خیلی جذابه ولی فایده نداشت چون وقتی برای یه مدتی نتونستم بدنسازی کار کنم بدنم وحشتناک افت کرد و خیلی حالم بد شد.

سالار ادامه می‌دهد: «اگر کسی بدنسازی را به طور طبیعی کار کنه بدنش حتی بعد از چند سال هم اگر ورزش نکنه همون طوری طبیعی باقی می‌مونه ولی مواد نیروزا به خصوص آمپول اولش خیلی حال میده چون واقعاً همون لحظه که وزنه میزنی رشد سریع بدنت را متوجه میشی ولی باید خوب بخوری و ورزشتو کنار نذاری چون همون طوری که سریع بدنت رشد میکنه از اون سریعتر بدنت افت می‌کنه ولی آدم مریض میشه کلیه هات درد میگیره، عصابت به هم میریزه اصلاً آمپول چیز خوبی نیست».

وی که تجربه ناخوشایندی از استفاده مواد نیروزا غیرمجاز به خصوص آمپول تستسترون دارد در ادامه در پاسخ به این پرسش که در باشگاه چطور از پزشک و مشاوره ورزشی استفاده میکنی، ادامه می‌دهد: اینجا که دکتر نیست برای چی دکتر، مشاور هم مربیم آقا مهدی هست همیشه میرم پیش آقا مهدی خیلی خوبه.

* مردم مکمل‌های غذایی را با مواد نیروزا اشتباه می‌گیرند
—————————————————————

حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به اینکه در قانون برنامه توسعه چهارم توسعه قید شده است که مکمل‌های غذایی باید به صورت رایگان در دسترس سه دهک پایین جامعه قرار گیرد، می‌گوید: در بند واو ماده ۹۵ برنامه چهارم توسعه مسئولان را مکلف کرده است تا در راستای سبد مطلوب غذایی برای خانواده‌های سه دهک پایین جامعه فعالیت‌های موثری را در زمینه مکمل‌های غذایی صورت پذیرد در حالی که هنوز سطح فرهنگ و آگاهی مردم در شناخت تفاوت مکمل مجاز با غیرمجاز در جامعه مطلوب نیست.

وی با ابراز تاسف از جایگزینی مواد نیروزا به جای مکمل‌های غذایی در بین مردم می‌افزاید: از آنجایی که فرهنگ سازی مناسبی در زمینه مکمل‌های غذایی صورت نگرفته است شاهد هستیم که بعضی از مردم این مکمل‌ها را با مواد نیروزایی که مشکلات فراوانی برای انسان به وجود می‌آورند اشتباه می‌گیرند.

* مربیان می‌گویند دارو قدرت تحمل و حجم عضلانی را افزایش می‌دهد

در حالی که بسیاری از مربیان بدنسازی اعتقاد دیگری دارند، آنها برخلاف یافته‌های پزشکی و تشخیص زیانبار بودن مصرف این مواد اظهار می‌کنند که این داروها قدرت تحمل و حجم توده عضلانی را افزایش داده و زمان بازگشت را در هنگام استراحت کاهش می‌دهد. به علاوه بر رشد ساختمان بدن کمک می‌کند.

اما علیرضا ساربان، متخصص اورولوژی در پاسخ به ادعای برخی مربیان مبنی بر نیاز بدنی ورزشکاران به تقویت کننده‌‌ها می‌گوید: مطالعات متعددی در خصوص استفاده از هورمون‌های بدنسازی که به میزان زیاد و خودسرانه در باشگاه‌های بدنسازی استفاده می‌شود، صورت گرفته است که اغلب آنها بیانگر عوارض خطرناک و حتی غیر قابل بازگشت این هورمون‌ها هستند.

ساربان با اشاره به اینکه هورمون‌های مصنوعی که وارد بدن می‌شوند، عملکرد دستگاه ادراری تناسلی را دچار اختلال می‌کنند، می‌افزاید: با وجود اینکه بیشتر هورمون‌های بدنسازی موجب تقویت و افزایش حجم عضلات بدن می‌شوند، اما در بلند مدت و حتی در کوتاه مدت با تأثیر بد سیستم تناسلی، باعث کاهش یا توقف فعالیت بیضه و تولید اسپرم شده و از این طریق خطر ناباروری را افزایش می‌دهد.

وی ادامه می‌دهد: متأسفانه برخی باشگاه‌های ورزشی به ویژه باشگاه‌های بدنسازی، از جوانان ورزشکار می‌خواهند که برای افزایش توان عضلانی خود و بهبود کیفیت ورزشی، داروهای هورمونی مصرف کنند که این اقدام بسیار خطرناک و مشکل آفرین خواهد بود.

احسان از جوانان دیگری که در باشگاه پرورش اندام به طور مرتب و منظم در حال تمرین بود در پاسخ به این پرسش که چرا جوانان به پرورش اندام بیشتر تمایل دارند و وضعیت پزشکی و مشاوره در این باشگاه‌ها به چه صورت است، می‌گوید:« ای آقا، باشگاه بدنسازی مثل نقل و نبات همه جا پیدا می‌شه، هرجا میری صدتا باشگاه زدند خب جوانا هم خوششون میاد یه هیکل مشتی داشته باشند ولی خودم بیشتر برای سلامتی بدنم تقریباً عصرها بعد از کارم میام باشگاه بدنسازی تا بدنم آماده باشد».

وی ادامه می‌دهد: دکتر و مشاور هم تو باشگاه‌های بدنسازی کشکه، کی میتونه به یه پزشک ماهی خدا تومن بده که بیاد باشگاه بدنسازی به جوونا مشاوره ورزشی و پزشکی بده؛ آره خب بعضی جاهای خیلی خاص پزشک داره ولی من که عمرم تو ورزش به خصوص بدنسازی بوده میگم بیشتر از ۸۰ تا ۹۰ درصد باشگاه‌ها دکتر و مشاور ورزشی ندارند یه جا هم دیدم که دکتر داره ولی یادمه چند سال پیش بود و شهریه‌اش بیشتر از ۵۰ هزار تومان بود حالا که دیگر فکر می‌کنم خداتومن بگیرند مردم که ندارند این پول‌ها را پرداخت کنند.

وی به نظر خودش یک آماری هم از افرادی که در باشگاه داروی نیروزای غیرمجاز استفاده کرده بودند، می‌گوید: بیشتر این بچه‌ها را گیر می‌آرند و بهشون هزار تا کوفتو و زهرماری به خوردشون میدن، مثلاً اون پسره می‌بینی ۱۸ سالشه قبلاً دارو مصرف کرده بهش هم بگی طفره میره که مصرف نکردم البته همه این بچه‌ها خیلی خوبند ولی خب دیگر جو هیکل وقتی میگردشون دیگر بی‌خیال سلامتی میشن چون فکر نمی‌کنند که این آمپول این قدر براشون مضر باشد.

* نظارت‌ ضعیف است

رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی ایران می‌گوید: به دلیل نظارت‌های نه چندان قوی سازمان تربیت بدنی و بخش نظارت بر داروی وزارت بهداشت و درمان، بحث مکمل‌های غذایی در گذشته به صورت جدی مطرح نشده بود اما حدود یک سالی است با همت کمیته مبارزه با دوپینگ بحث نظارت‌ها به صورت جدی‌تر اعمال می‌شود.

وی اظهار می‌دارد: به واسطه قیمت بالای مکمل‌های غذایی در مقایسه با قیمت ناچیز داروهای استروییدی در باشگاه‌هایی که افراد کم درآمد و قشر متوسط جامعه حضور دارند طبیعتاً استفاده از این داروها افزایش می‌یابد در حالی که در مراکزی که مکمل‌های غذایی استفاده می‌شود مصرف داروهای هورمونی کمتر است
وی اضافه می‌کند: به دلیل ارزانی داروهای استروییدی برخی برای به دست آوردن این داروها که در داروخانه‌ها برای بیماران است خود را به انواع بیماری خاص زده تا بتوانند این داروها را با قیمت ارزانتر به دست آورند که نظارت بیشتر وزارت بهداشت را در این زمینه می‌طلبد.

پورکاظمی می‌گوید: حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار باشگاه ورزشی از جمله چند هزار سالن پرورش اندام در شهرهای مختلف کشور وجود دارد. اغلب این باشگاه‌ها نه تنها فاقد استانداردهای لازم هستند چه بسا به علت ضعف بنیه علمی جوانان و تمایل و علاقه آنها به تغییر شکل و فرم بدنشان، آنها را با تشویق به مصرف انواع و اقسام داروهای زیان آور در معرض خطرات جدی قرار دهند، این در حالی است که نطفه اعتیاد پنهان در باشگاه‌های بدنسازی شکل می‌گیرد اما هیچ یک از دستگاه‌های اجرایی در آیین نامه داخلی شان مسؤولیتی برای مقابله با آن در نظر نگرفته‌اند.

حال وقتی صحبت از بدنسازی می‌شود، ناخودآگاه آدمی به یاد بدن‌ها‌ی عضلانی می‌افتد، اندام‌هایی تنومند و مردانه با هیبتی بزرگ و حتی زیبا ولی اینکه چطور می‌توان دارای چنین بدنی شد مساله‌ای است که ذهن بسیاری از جوانان را به خود مشغول کرده‌ است به خصوص با عکس‌های مجلات و فیلم‌های که قهرمانان آن تنومند هستند باعث شده است بازار باشگاه‌های بدنسازی بیش از پیش گرم و پر‌ رونق شود.

شاید نفس گرایش جوانان به ورزش نقطه مثبتی در سلامت جامعه محسوب شود اما رواج استفاده از داروها و مواد نیروزای غیرمجاز در رشته ورزشی پرورش اندام به معضلی تبدیل شده ‌است و معلوم نیست در مقابل این پدید مخرب که سلامت جوانان و نسل مولد کشور را به خطر انداخته، چه کسی پاسخگوست؟

گزارش: علی رمضانپور